Çocukluğundan beri ressam olmak isteyen fakat yeteneğine güvenmeyen Yıldız Moran, 1950 yılında sanat tarihçi dayısı Mazhar Şevket İpşiroğlu’nun önerisiyle İngiltere’ye fotoğraf eğitimi almaya gitti. 1950-52 yılları arasında İngiltere’de Bloomsbury Technical College’de ve Ealing Technical College’de fotoğraf eğitimi gördü. Ardından, Old Vic Tiyatrosu’nun tanınmış fotoğrafçısı John Vickers’ın yanında çalışmaya başladı. Eğitimi sırasında almış olduğu teknik ve teorik bilgiyi, stüdyo ve sahne çekimlerinden kazandığı deneyim ile birleştirdi. İlk sergisini 1953 yılında Cambridge’de açtı. Londra’da beş sergi daha gerçekleştirdi; eserleri ilgi ve merakla karşılandı. Rolleiflex kamerası ile pek çok Avrupa ülkesini gezdi; içlerinden İspanya ve Portekiz’i kapsayanlarla bir fotoğraf kitabı hazırladı. 1954 yılında Türkiye’ye döndü. Bu defa İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü üyelerinin her yaz düzenlediği akademik Anadolu gezilerine fotoğrafçı olarak katılmaya başladı. Bu geziler sayesinde, hem kendi sanatsal repertuvarını zenginleştirecek, hem de bölüm üyelerinin ileride yayımlayacakları kitap ve belgeselleri besleyecek derin bir görsel arşiv ortaya çıkardı.
1955-62 yılları arasında kişisel sergilerine ve pek çok tanınmış simayı tarihe geçiren çekimlerine İstanbul’da devam etti. Stüdyosuna gelenlere çekimler sırasında plak çalması, müzik dinletmesi ile ayrıştı; sonraları sanat eleştirmenleri Yıldız’ın portrelerinin ve peyzajlarının müzikalitesi hakkında yazdı. Yıldız Moran, son sergisini 1970 yılında açtı. Sonraki yıllarda profesyonel fotoğrafçılığı bırakarak, sözlük yazarlığı ve çevirmenlik yaptı. 1982 yılında, Türkiye’de fotoğraf sanatına yaptığı katkılarından dolayı İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi, Fotoğraf Enstitüsü Yıldız Moran’a onur üyeliği verdi. 1995’te vefat etti; Pera Müzesi’nde (2013) ve İstanbul Modern’de (2018) düzenlenen iki retrospektif sergi ve eşlik eden monografik yayınlarla onurlandırıldı. 2021 yılında Meşher’de gerçekleşen “Ben-Sen-Onlar: Sanatçı Kadınların Yüzyılı” sergisinin vitrinine yerleştirilen eserleri, sekiz ay boyunca Beyoğlu’ndan geçen milyonlarca izleyiciyi selamladı.
1997 yılından başlayarak oğulları tarafından olağanüstü bir titizlikte ayağa kaldırılan ve 2021 yılından itibaren Galeri Nev tarafından temsil edilen Yıldız Moran’ın sanatsal mirasından günışığına çıkmamış eserler ilk kez 2022-2023 yıllarında Galeri Nev’in Ankara’da ve İstanbul’da (Adas) düzenlediği “Gölgenin Nezaketi” sergilerinde izlendi. “Gölgenin Nezaketi” aynı zamanda metni Rutgers Üniversitesi Sanat Tarihi Profesörü Deniz Türker tarafından kaleme alınan bir katalogda derlendi. Geçtiğimiz yıl, Galeri Nev’in Paris Photo 2025 kapsamında sanatçının eserlerinden oluşan “İki Gece Arasında” isimli sergisi, New York Times tarafından fuarın en iyi standı seçildi. Phaidon Moran’ı Ekim 2026’da yayımlanan “Great Women Photographers” başlıklı kataloğuna dahil ederek çağımızın önde gelen fotoğrafçıları arasında konumlandırdı. Paris Photo 2026’da ise Galeri Nev, ismini Moran’ın fotoğraflarından birinden alan “Thrilling Ride” isimli yeni bir seçkiye odaklanıyor. Sanatçının yirmili yaşlarında Rolleiflex fotoğraf makinesini yanından ayırmadan Avrupa ve Anadolu’da gerçekleştirdiği seyahatleri odağına alan seçki, Moran’ın üretimine geniş bir perspektiften bakma imkanı sunuyor.
